دریاچه سد ارس

دریاچه سد ارس یک دریاچه مصنوعی در ۴۰ کیلومتری شهرستان جلفا واقع در شمال غربی ایران است که بین دو کشور ایران و جمهوری آذربایجان واقع شده‌است. مخزن دریاچه به طول ۵۲ کیلومتر، دارای عمق متوسط ۲۰ متر، مساحتی حدود ۱۴۵ کیلومتر مربع و حجم کل آن ۱۳۵۰ میلیون مترمکعب است.حداکثر درجه حرارت هوا در تابستان ۴۰ درجه سانتی گراد و در زمستان ۲۰- درجه سانتی گراد اندازه گیری شده‌است. وسعت حوزه آبریز آن ۱۰۰۲۲۰ کیلومتر مربع بوده که ۳۸ درصد آن در خاک نخجوان و ۲۳ درصد در خاک ترکیه و ۳۹ درصد آن در خاک ایران قرار دارد. حداقل دبی رودخانه در این منطقه ۳۳۹ مترمکعب در ثانیه و حداکثر ۲۲۴۰ مترمکعب در ثانیه‌است.آب مخزن دریاچه سرشار از مواد بیوژن است و به همین دلیل زنجیره غذایی آن شامل پلانکتونها، موجودات بنتیکی می‌باشد

احداث ساختمان پایانه مرزی پلدشت از هفته دولت آغاز می شود.

 

 

ادامه نوشته

رود ارس

اَرَس(در ترکی آذربایجانی:آراز - در زبان ارمنی:آراکس، Արաքս) نام رودخانه‌ای نسبتاً پرآب و خروشان است که از منطقه آرپا چای در آناتولی ترکیه سرچشمه گرفته، از مرز ترکیه نخجوان جلفا و ارمنستان گذشته و پس از گذر از مرز ایران و جمهوری آذربایجان وارد جمهوری آذربایجان گشته و به رودخانه کورا می‌ریزد.

رودخانه ارس در سال ۱۸۱۳ میلادی در پی عهدنامه ترکمنچای به عنوان مرز ایران و روسیه برگزیده شد و تمامی مناطق شمال این رود از ایران جدا و به خاک روسیه افزوده شد.

بعدها ایران و اتحاد شوروی با هم سدی در ناحیه پلدشت به نام سد ارس بنا نمودند. در حال حاضر سد خداآفرین و سد قیزقعله‌سی به صورت مشترک با جمهوری آذربایجان بر روی ارس احداث می‌شود.

بر روی ارس تا کنون پنج پل ساخته شده‌است که عبارتنداز: پل آهن جلفا، شوسه جلفا، پل پلدشت در شهرستان ماکو، پل خدا آفرین در قره داغ، پل نوردوز در مرز ارمنستان.

 

جزیره های ارس

در بستر رودخانهٔ ارس ۸۰۵ جزیرهٔ کوچک و بزرگ خالی از سکنه وجود دارد که به زبان محلی به آن «شام» می‌گویند. بر پایهٔ قرارداد مرزی، ۴۲۷ جزیره به ایران و ۳۸۲ جزیره به شوروی (و اکنون به جمهوری آذربایجان) تعلق دارند. این جزیره‌ها تنها برای چرای حیوانات پیرامون رودخانه قابل استفاده‌اند.بیشتر این جزیره‌ها با نام‌های شماره‌گذاری شده نامیده می‌شود و برخی جزیره‌ها نیز دارای نام هستند از جمله در تعیین مالکیت جزیره‌های ارس میان هیأت‌های مرزبندی ایران و شوروی مقرر شده‌بود تا خط مرزی از میان رود ارس بگذرد و اگر در محلی چند شاخه از رود وجود داشته‌باشد میانهٔ شاخهٔ عمده‌تر خط مرزی شود. در تاریخ ۶ مهرماه ۱۳۳۴ یعنی زمانی که مالکیت جزیرهٔ نزدیک به پاسگاه عباسی تعیین می‌شد بر سر این که شاخهٔ عمدهٔ رود در این محل کدام است میان هیأت شوروی و ایران مشاجره‌ای درگرفت. یکی از افسران ایرانی به نام ستوان یکم نورالله کثیری نقشه‌بردار لشکر تبریز، برای اثبات این که شاخه‌ای که به سود ایران بود عمیق‌تر و بنابرین شاخهٔ عمده‌است با اسب خود بی‌باکانه به آب زد. وی و اسبش در زیر امواج ناپدید شدند ولی یکی از مرزبانان ایرانی به نام صمد مدداقلی توانست افسر ایرانی را نجات دهد. اعضای هیأت روس با دیدن این صحنه، مالکیت ایران بر جزیرهٔ ۱۳۰ در این شاخه از رود را پذیرفتند. جزیرهٔ ۱۳۰ بعداً با تصویب مقامات عالی ایران جزیرهٔ کثیری نام گرفت و به ستوان یکم نورالله کثیری پاداش و نشان افتخار داده‌شد. در دوران جنگ سرد، برخی از ایرانیان کمونیست از طریق این رودخانه به اتحاد جماهیر شوروی فرار کردند. همچنین صمد بهرنگی، نویسندهٔ ایرانی کتاب‌های کودکان در این رودخانه غرق ^شد.

ماهی های رود خانه ارس

 

پلدشت

1) بخش پلدشت . در مشرق شهرستان ماکو * در شمال استان آذربایجان غربی ، در کرانة جنوبی رود ارس واقع ، و مشتمل است بر دهستانهای چایباسارشرقی ، زنگبار، گِچْلَرات شرقی و گچلرات غربی ، 84 آبادی و شهر پلدشت . کمابیش منطبق بر دشتی مرتفع و حاصلخیز با آب و هوای معتدل و خشک است . از شمال و مشرق به رود ارس (مرز جمهوری اسلامی ایران و جمهوری آذربایجان )، از جنوب به بخش چایپاره در شهرستان خوی و از مغرب به بخشهای مرکزی و شوط * در شهرستان ماکو محدود است .

از جمله مهمترین کوههای آن ، گِچِه داغ (ارتفاع : 856 ، 1 متر) است در حدود 78 کیلومتری جنوب شرقی شهر ماکو و مرادتپه (ارتفاع : 368 ، 1 متر) در حدود 68 کیلومتری جنوب شرقی شهر ماکو (جعفری ، ج 1، ص 465، 505).

رود ارس و زَنگِمار/ ماکوچای (از ریزابه های جنوبی ارس ) با چند رود کوچک دیگر و چشمه ها و قنوات ، اراضی آن را مشروب می کنند (افشین ، ج 2، ص 46؛ جعفری ، ج 2، ص 254؛ رزم آرا، ج 4، ص 110). قسمتی از اراضی نیز با ذخایر آبی سدّ بارون / تنگ بارون (احداث در 1365ـ1374ش بر رود زنگمار در نزدیکی شهر ماکو) و سدّ ارس (احداث در 1346ـ1349ش در شمال آبادیِ شِبیلوی سفلی در حدود 28 کیلومتری

جنوب شرقی شهر پلدشت با همکاری فنی و اقتصادی ایران و شوروی ) آبیاری می شود (فرهنگی ، ص 88، 186؛ قربانی ، ص 111؛ موسوی ماکوئی ، ص 191؛ سازمان جغرافیائی نیروهای مسلّح جمهوری اسلامی ایران ، ج 1، ص 110، ج 2، ص 9).

پوشش گیاهی مهم آن ، درختان بلوط ، بنه ، گز و گیاهان دارویی و نباتات علوفه ای است . از جانوران ، روباه ، شغال ، کبک ، تیهو و پرندگان مهاجر مانند مرغابی ، لک لک و حواصیل دارد. محصولات عمدة زراعی آن پنبه و توتون (عمدتاً در گذشته ) و پس از احداث سدّها، برنج ، گندم و جو است . دامداری شایان توجهی دارد. بعضی از فرآورده های دامی و محصولات زراعی آن صادر می شود. صنایع دستی مهم این بخش ، جاجیم بافی و گلیم بافی است (رزم آرا، ج 4، ص 111). برخی طوایف کوچرو (از جمله جلالی ) در دشت پلدشت قشلاق دارند.

بازار مشترک (بازارچة مرزی ) پلدشت صَنم بُلاغی مک در دهستان زنگبار است ( رجوع کنید به مرکز آمار ایران ، 1376ش الف ، ص 2).

از آثار باستانی آن ، کلیسای آبادی قِزِل وانک (یا وَنک ) در حدود 44 کیلومتری جنوب شرقی شهر پلدشت است (ایران . وزارت کشور. ادارة کل آمار و ثبت احوال ، ج 1، ص 484؛ رزم آرا، ج 4، ص 374). در 1316 ش بخش پلدشت در شهرستان ماکو در استان چهارم تشکیل شد (ایران . وزارت کشور، 1316ش ، ص 4؛ ایران . وزارت کشور. معاونت سیاسی و اجتماعی ، ص 6). در تقسیمات 1355ش به مرکزیت شهر شاه آباد (پس از انقلاب اسلامی : شوط ) مشتمل بر سه دهستان و شهر پلدشت بود (ایران . وزارت کشور، 1355ش ، ص 21). با تشکیل بخش شوط در 1368ش ، شهر شوط از بخش پلدشت جدا شد (سازمان جغرافیائی نیروهای مسلّح ، ج 1، ص 70؛ ایران . وزارت کشور. معاونت سیاسی و اجتماعی ، همانجا). جمعیت بخش پلدشت در سرشماری 1375ش ، 187 ، 30 تن بود که از این تعداد، 501 ، 22 تن (5ر74%) در روستاها و بقیه در شهر ساکن بودند. اهالی پلدشت به فارسی ، ترکی آذربایجانی و کردی سخن می گویند و عده ای از آنان شیعة اثناعشری و عده ای دیگر سنّیِ حنفی اند.

2) شهر پلدشت (جمعیت طبق سرشماری 1375ش ، 686 ، 7 تن )، مرکز بخش پلدشت . در ارتفاع 815 متری در شمال دشت پلدشت و در حدود 46 کیلومتری شمال شرقی شهر ماکو (مرکز شهرستان ) واقع است . آبادی شاه تختی در کرانة شمالی رود ارس (در جمهوری آذربایجان ) مقابل آن قرار دارد.

مردم آذربایجان تسلیت

ادامه نوشته

پایانه مرزی پلدشت

	پلدشت، ارومیه - مدیركل دفتر فنی و امور پیمان های سازمان راهداری و حمل و نقل جاده ای كشور گفت: 27 پایانه مرزی در كشور در حال ساخت و ساماندهی است.

علی نفیسی روز سه شنبه در دیدار با سرپرست فرمانداری شهرستان پلدشت افزود: بیشترین تعداد این پایانه ها در استان آذربایجان غربی قرار دارند.

وی با عنوان اینكه كارهای مطالعاتی و ارزیابی ساختمان پایانه مرزی 'صنم بلاغی' پلدشت پایان یافته و در مرحله واگذاری به پیمانكار است اضافه كرد: برای اجرای این طرح كه هم اكنون در مرحله تملیك اراضی است، 17 میلیارد ریال اعتبار پیش بینی شده و در مدت 24 ماه اجرا و به بهره برداری خواهد رسید.

نفیسی یادآور شد: ساختمان پایانه مرزی پلدشت اولین پایانه ای است كه قسمت تجاری و مسافری آن به طور همزمان احداث و به بهره برداری خواهد رسید.

سرپرست فرمانداری پلدشت نیز در این دیدار با تاكید بر اجرای هر چه سریعتر پایانه مرزی صنم بلاغی، اظهار امیدواری كرد كه با واگذاری این طرح به پیمانكار توانمند در موعد مقرر شاهد بهره برداری از این طرح اقتصادی باشیم.

استان آذربایجان غربی در زمان حاضر دارای پنج پایانه مرزی و پنج بازارچه مرزی است كه با پی گیری های مجدانه مدیریت عالی استان به زودی تعداد بازارچه های مرزی به هفت واحد افزایش خواهد یافت.

از پنج پایانه مرزی سه پایانه در مقابل كشور تركیه، یك پایانه در مقابل كشور عراق و یك پایانه نیز در مقابل جمهوری خودمختار نخجوان قرار دارد كه در زمان حاضر پایانه مرزی بازرگان در ماكو و تمرچین در شهرستان پیرانشهر از فعال ترین پایانه های مرزی ایران اسلامی به شمار می روند.

 

ادامه نوشته

آغاز تردد خودروها از گمرک پلدشت

 

 رفت و آمد خودرو ها از مرز پلدشت ایران – شاه تختی جمهوری خودمختار نخجوان آغاز شد.

در اجرای بند پنجم تفاهم نامه همکاریهای اقتصادی و فرهنگی آذربایجان غربی و جمهوری خود مختار نخجوان مقرر شد برای ایجاد تسهیلات مسافری وگردشگری خط اتوبوس وسواری بین این دو منطقه ایجاد شود که در اجرای این تفاهم نامه نخستین خودروی سواری صبح امروز از طریق گمرک پلدشت – شاه تختی در مرز ایران و آذربایجان وارد خاک جمهوری خود مختار نخجوان شد.
فرماندار پلدشت در مراسم آغاز تردد خودروهای سواری از مرز پلدشت – شاه تختی گفت: در چند روز آینده خط اتوبوس هم بین 2 منطقه دایر خواهد شد.
افرادی که قصد سفر به کشور ترکیه را دارند نیز می توانند به علت نزدیکی این مرز به ترکیه و یکی بودن بار ترافیکی مرز پلدشت تردد کنند.
افزایش مبادلات تجاری تاسقف 50 میلیون دلار تا سال 94، فرآوری چغندرقند تولیدی جمهوری خودمختار نخجوان در کارخانه قند خوی، تبادل همکاری شهرداران، توسعه همکاریهای گردشگری و علمی از دیگر مفاد تفاهم نامه همکاریهای اقتصادی– فرهنگی آذربایجان غربی و جمهوری خود مختار نخجوان است که به امضای جلال زاده استاندار آذربایجان غربی و واصف طالب اف رئیس مجلس جمهوری خود مختار نخجوان رسیده است.
با گذشت 4 ماه از امضای این تفاهم نامه تاکنون 7 بند از مجموع ده بند آن اجرایی شده است. هم اکنون میزان مبادلات تجاری آذربایجان غربی و جمهوری خود مختار نخجوان سالانه به 10 میلیون دلار می رسد.

تاریخچه مختصر شهرستان پلدشت

   ازتاریخ دقیق بنای شهرستان پلدشت اطلاع دقیقی در دست نیست ولی آنچه مسلم است منطقه ای که هم اکنون ما به عنوان پلدشت می شناسیم دز ازمنه قدیم  .....

بقیه در ادامه مطلب

ادامه نوشته

روستاهای ترک نشین ایران

علاوه بر چهار استان آذربايجان شرقي , آذربايجان غربي , اردبيل و زنجان ( كه تقريباً همه روستاهاي اين چهار استان ترك هستند) شهرهاي ديگري كه روستاهاي ترك نشين دارند به شرح زير است ./.

                    

نام شهرستان	روستاي ترك نشين	نام شهرستان	روستاي ترك نشين	نام شهرستان	روستاي ترك نشين
تهران	209    روستا	شهرضا	19	سبزوار	109
قزوين	441	شهركرد	30	بجنورد	193
اراك	334	فريدون	82	اطراف كرمان	2000خانوار
ساوه	224	بيجار	135	سيرجان	4
دماوند	28	تويسركان	9	كازرون	53
قم	17	اسلام آباد	2	فيروزآبادفارس	12
محلات	12	كرمانشاه	8	فسا	47
طوالش	68	همدان	452	شيراز	29
رشت	39	اهواز	5	بوشهر	57
بندر انزلي	10	خرم آباد	65	آباده	65
فومن	4	گرگان	107	نوشهر	1
لاهيجان	4	شاهرود	15	اصفهان	7
آمل	2	ساري	7	لار	10
سنندج	83	نيشابور	46	قوچان	330
مشهد	25	درگز	99

بازارچه صنم بلاغی

به دلیل ارتباط وپیوند تاریخی بین مردمان آذربایجانی ایران و جمهوری خودمختار نخجوان بازارچه صنم بلاغی در سال ۱۳۷۱ تاسیس و افتتاح گردید.این بازارچه ۱۴۰۰۰ متر مربع مساحت دارد و دارای ۳۰ غرفه به همراه امکانات جانبی است که ۱۵ تعاونی با ۳۳۰۰ عضو در آن مشغول به کارند.این بازارچه در ۳۰ کیلومتری ماکو قرار دارد. کالاهای وارداتی از این بازارچه لوازم یدکی خودرو و صادراتی مصالح ساختمانی، میوه و تره بار، مصنوعات صنعتی و صنایع چوبی است.

 

اقتصاد پلدشت

کار اصلی مردم این شهر کشاورزی و دامداری است. اما در چند سال گذشته و بعد از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و تشکیل جمهوری آذربایجان، پلدشت از نظر تجاری اهمیت پیدا کرد و اکثر مردم به کار تجارت روی آوردند. یک بازارچه مشترک مرزی نیز در این شهر ایجاد شده‌است . البته در چندین سال گذشته به دلیل رفع مشکل کم آبی که با احداث سد ماکو و انتقال آب آن به اراضی پلدشت و روستاهای اطراف حاصل شده‌است، کشاورزی دوباره رونق پیدا کرده‌است.

جغرافیای پلدشت

پلدشت در کناره رود ارس واقع شده‌است.این بخش ناحیه‌ای جلگه‌ای و شنزار می‌باشد و قسمتی از آن کوهستانی است . هوای آن نسبت به دیگر بخش‌ها گرمتر است . رود زنگبار نیز دقیقا از مرکز شهر می‌گذرد و به ارس می‌ریزد. بر خلاف ماکو که دارای طبیعتی کوهستانی است، پلدشت دارای آب و هوای نیمه خشک است. زمستان بسیار سرد و تابستان نیز گرم است. این شهر در یک دشت مسطح مابین دو دشت شیبلو و زنگنه واقع شده‌است. نام این شهر هم از این مورد نشات گرفته‌است. البته آن سوی رود ارس، کاملاً کوهستانی است که این خود یکی از موارد جالب و دیدنی این منطقه به حساب می‌آید. حاشیه رود ارس(آراز) در اطراف این شهر پوشیده از جنگل است که زیبایی خاصی به آن داده‌است. ضمنا محیط مناسبی برای چرای حیوانات به حساب می‌آید. پلدشت شامل سه دهستان : چایباسار جنوبی (۱۳۷۹ کیلومتر مربع وسعت )، قره قویون ( ۷/۶۲۱ کیلومتر مربع وسعت ۹، گچلرات (۸۷۰ کیلومتر مربع وسعت ) و در سال ۱۳۶۵ مجموعا شامل ۱۶۵ آبادی بوده است.

موقعیت پلدشت

پلدشت (شاه‌تختی)

یکی از شهرهای شمالی استان آذربایجان غربی در شمال غرب ایران است. این شهر مرکز سیاسی و اداری شهرستان پلدشت است. مردم پلدشت پیرو مذهب شیعه بوده، به زبان ترکی آذربایجانی سخن می‌گویند و جمعیت آن در سال ۱۳۸۵ خورشیدی برابر با ۸٬۵۸۴ نفر بوده است از این شهر به راحتی می توان شهر «شاه‌تختی» در جمهوری خودمختار نخجوان و حتی ساختمان‌های شهر نخجوان را دید^.

پل پلدشت-شاه‌تختی در محدودهٔ مرز ایران و جمهوری خودمختار نخجوان با حضور پرویز داوودی معاون اول رییس جمهوری و الهام علی‌اف رییس جمهوری آذربایجان در سال ۱۳۸۶ افتتاح شد. ایران و جمهوری خودمختار نخجوان دارای ‪ ۱۲۵کیلومتر مرز مشترک آبی در استان آذربایجان غربی هستند که تردد بین دو سوی مرز از طریق این پل انجام می‌گیرد.